Đăng bởi: NT | 9 Tháng Chín, 2007

Mẫu tượng Trần Nhân Tông trên Yên Tử: thiếu kiến thức về Phật học!

24.04.2007 04:19

Có thể nhận xét thêm rằng họa sĩ tạo mẫu có lưng vốn kiến thức hơi eo hẹp về một vị vua -vị tổ của dòng thiền Trúc Lâm. Sau khi công trình đúc mới Chùa Đồng hoàn thành, UBND tỉnh Quảng Ninh lại tiếp tục triển khai dự án đúc tượng vua Trần Nhân Tông đệ nhất tổ của thiền phái Trúc Lâm đặt trên đỉnh An Kỳ Sinh, là đỉnh cao thứ hai nằm trong khu di tích Yên Tử.

Dự kiến pho tượng vua Trần Nhân Tông được đúc bằng chất liệu đồng và nặng khoảng 100 tấn. Hiện giờ UBND và Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Quảng Ninh đang rất mong muốn đúc tượng vua ngay trên đỉnh An Kỳ Sinh để có thể đúc được liền khối thể hiện được tài năng và tinh hoa của nghề đúc đồng người Việt.

Kết thúc lễ hội Yên Tử năm nay, UBND tỉnh và BQL di tích Yên Tử sẽ tiến hành giải phóng mặt bằng trên đỉnh An Kỳ Sinh, dự kiến đầu năm 2008 sẽ tổ chức đúc tượng nhưng đến thời điểm này ngay cả việc chọn mẫu tượng Trần Nhân Tông cũng còn nhiều điều phải nói.

Làm mẫu tượng Phật lại ít vốn về Phật!

Cứ theo như công văn số 177/UBND ngày 17 tháng 1 năm 2006 của UBND tỉnh Quảng Ninh gửi cho Ban Tư tưởng Văn hóa TW và Ban tôn giáo Chính phủ để thông báo việc đúc tượng vua Trần Nhân Tông đặt trên đỉnh An Kỳ Sinh, thì một trong những công việc quan trọng cần xúc tiến là: Tổ chức một cuộc phát động sáng tác mẫu tượng và lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân.

Đợi mãi, đến những ngày vãn hội cuối tháng 3 dương lịch năm nay thì 7 mẫu tượng vua Trần Nhân Tông mới được bày ra sân nhà ga cáp treo để xin ý kiến của khách hành hương.

Sở Văn hóa thông tin tỉnh Quảng Ninh đã đặt một quyển sổ trên một cái bàn trước 7 mẫu tượng và kêu gọi người dân bày tỏ ý nguyện của mình thích mẫu tượng nào thì phê vào sổ. Trong khi đó người ta lại dán thông báo ngay bên cạnh 7 mẫu tượng là cuộc lấy ý kiến này sẽ kết thúc vào ngày 30.4 sau đó sẽ tập trung các ý kiến của người dân để đưa ra một quyết định thống nhất!

Sau khi quan sát 7 mẫu tượng vua Trần Nhân Tông mới thấy quá nhiều chuyện thú vị!

Mẫu số 1: Vua Trần với nếp áo tiểu thừa trong tư thế ngồi thiền trên một cái sập, bốn góc sập chạm rồng (Ý tưởng của tác giả chắc là vừa mang tư thế của một vị thiền sư vừa mang phong thái một đấng quân vương). Hai tay để đặt trên đầu gối, một tay sấp một tay ngửa! Trong thiền, không có tư thế để tay như vậy, không hiểu tác giả mẫu tượng này muốn truyền tải ý tưởng gì qua tư thế kỳ lạ này.

Có mẫu tượng cổ sao không học?

Trong khi các nhà nghiên cứu, các nhà văn hóa vẫn đang tranh luận về chuyện tượng đứng hay tượng ngồi, trong khi họa sĩ đang cặm cụi sáng tác những mẫu tượng về một Trần Nhân Tông trong trí tưởng tượng là một đấng quân vương cộng một nhà sư hay thiền sư hoặc từ một Nhà vua thiền sư đem chia đôi cho dễ hiểu thì ngay trong tháp tổ Huệ Quang, nơi đặt xá lị của vua Trần Nhân Tông có một bức tượng Trần Nhân Tông bằng đá lại rất ít được ai để ý.

Nhà nghiên cứu Trần Lâm Biền cho rằng tháp tổ Huệ Quang dựng từ đời nhà Mạc, nhưng ông không phủ nhận bệ tháp thì của đời nhà Trần. Trong khám thờ có một pho tượng vua Trần Nhân Tông trong tư thế ngồi thiền hai tay bắt quyết, ngài mặc áo của dòng tiểu thừa, eo thon, khuôn mặt hiền từ thoát tục. Bốn mặt bệ đá đặt tượng của ngài được chạm khắc hoa văn hoa cúc và những con rồng thời Trần.

Nếu đúng như vậy thì pho tượng Trần Nhân Tông trong tháp tổ Huệ Quang đạt được hầu hết các yêu cầu đề ra: Một bức tượng đẹp, thể hiện sự thoát tục của đức ngài, vừa có niên đại cổ nhất và gần với diện của ngài nhất.

Mặc dù vậy vẫn còn một câu hỏi đặt ra: Là thiền tông vốn là thuộc phái đại thừa nhưng tại sao ngài lại mặc áo tiểu thừa. Phải chăng bản thân ngài phải mặc áo tiểu thừa là để ngoại giao với Chiêm Thành? Chiêm Thành theo dòng tiểu thừa và dưới thời đại của ngài đã có nhiều mối quan hệ ngoại giao đặc biệt với Chiêm Thành, mà nổi tiếng nhất là cuộc “hôn phối” giữa công chúa Huyền Trân và Chế Mân để đổi lấy hai châu Ô, Lý.

Nếu giải thích này hợp lý thì pho tượng về vua Trần Nhân Tông đặt trong tháp tổ Huệ Quang lại càng đặc biệt hơn.

Một công trình nghệ thuật văn hoá lớn luôn luôn đòi hỏi sự cẩn trọng đến từng chi tiết nhỏ. Chúng ta đã có bài học về tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ, về tượng Lý Thái Tổ ở Hồ Gươm cứ dăm bữa nửa tháng lại phải trùng tu cạo mốc, đắp nứt. Không lẽ đến tượng Trần Nhân Tông chúng ta lại định học thêm một bài học mới?

Trần Ngọc Linh

(VietNamNet)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Chuyên mục

%d bloggers like this: