Đăng bởi: NT | 4 Tháng Mười Hai, 2007

Lời Phật về lẽ thịnh suy của một đất nước

Nhân loại đã trải qua nhiều giai đoạn tiến hóa, theo đó các thể chế nhà nước cũng được cải thiện và tiến bộ đáng kể qua từng giai đoạn lịch sử. Nhưng dù tiến bộ đến đâu thì mọi thể chế đều do con người tạo ra và do con người điều hành. Thể chế có thể ví như một cổ máy và con mà con người là cổ máy ấy. Vì vậy vấn đề vẫn nằm ở chỗ con người. Lịch sử cũng cho thấy có những thời kỳ thể chế của một nhà nước nào đó chưa thật sự hoàn bị cho lắm nhưng đất nước ấy được hưởng thái bình, toàn dân an cư lạc nghiệp.


Đó là do lòng người thật sự hướng thiện. Trái lại, cũng có những thời kỳ thể chế nhà nước rất tốt nhưng đất nước thì rơi vào cảnh loạn ly, dân chúng lầm than đói khổ. Vậy thì thể chế tốt thôi cũng chưa đủ. Thể chế tốt nhưng cần phải có người điều hành thật tốt thì mới đưa đất nước đến thái bình thịnh vượng. Thế chế tốt là dấu hiệu tiến bộ của một đất nước, nhưng những người trực tiếp điều hành thể chế ấy mới quyết định đất nước có thật sự thái bình thịnh vượng hay không. Xem ra thì cái tâm của các nhà lãnh đạo và điều hành đất nước vẫn đóng vai trò quan trọng. Bài kinh Đức Phật dạy về hiện tượng thịnh suy của một xứ sở được trích dẫn sau đây do đó rất đáng cho mọi người cân nhắc, đặc biệt là những người lãnh đạo và điều hành quốc gia.

“Khi nào, này các Tỷ kheo, các vua phi pháp có mặt, khi ấy các đại thần phi pháp của vua có mặt. Khi nào các đại thần phi pháp của vua có mặt, khi ấy các Bà-la-môn gia chủ phi pháp có mặt, khi ấy dân chúng thị thành và dân chúng các làng trở thành phi pháp. Khi nào dân chúng thị thành và ở các làng là phi pháp, khi ấy mặt trăng, mặt trời đi sai quỹ đạo. Khi nào mặt trăng, mặt trời đi sai quỹ đạo, khi ấy tháng và nửa tháng đi sai quỹ đạo, khi ấy thời tiết và năm đi sai quỹ đạo, khi ấy gió thổi sai lạc trái mùa. Khi nào gió thổi sai lạc trái mùa, khi ấy chư Thiên bực mình. Khi nào chư Thiên bực mình, khi ấy trời mưa không có điều hòa. Khi nào trời mưa không có điều hòa, khi ấy lúa chín trái mùa. Này các Tỷ kheo, khi nào lúc chín trai mùa, khi ấy các loài Người nuôi sống với loài lúa ấy, thì thọ mạng sẽ ngắn, dung sắc xấu, yếu sức và nhiều bệnh.

Nhưng khi nào, này các Tỷ kheo, các vua đúng pháp có mặt, khi ấy các vị đại thần đúng pháp có mặt. Khi nào các vị đại thần đúng pháp của vua có mặt, khi ấy các Bà-la-môn gia chủ đúng pháp có mặt, khi ấy dân chúng thị thành và dân chúng các làng trở thành đúng pháp. Khi nào dân chúng thị thành và các làng là đúng pháp. Khi ấy mặt trăng, mặt trời đi đúng quỹ đạo. Khi nào mặt trăng và mặt trời đi đúng quỹ đạo, khi ấy các dải ngân hà, cac loại sao đi đúng quỹ đạo. Khi nào các dải ngân hà, các loại sao đi đúng quỹ đạo, khi ấy ngày đêm đi đúng quỹ đạo. Khi nào ngày đêm đi đúng quỹ đạo, khi ấy tháng và nửa tháng đi đúng quỹ đạo. Khi nào tháng và nửa tháng đi đúng quỹ đạo, khi ấy thời tiết và năm đi đúng quỹ đạo. Khi nào thời tiết và năm đi đúng quỹ đạo, khi ấy gió thổi đúng mùa. Khi nào gió thổi đúng mùa, khi ấy chư Thiên hoan hỷ. Khi nào chư thiên hoan hỷ, khi ấy trời mưa điều hòa. Khi nào trời mưa điều hòa, khi ấy lúc chín đúng mùa. Này các Tỷ kheo, khi nào lúa chín đúng mùa, khi ấy loài Người nuôi sống các loại lúa ấy, thọ mạng sẽ lâu sài, dung sắc sẽ đẹp đẽ, có sức mạnh và ít tật bệnh”.

Khi đàn bò lội sông,
đầu đàn đi sai lạc,
cả đàn đều đi sai,
vì hướng dẫn sai lạc.
Cũng vậy, trong loài người,
vị được xem tối thắng,
nếu sở hành phi pháp,
còn nói gì người khác,
cả nước bị đau khổ,
nếu vua sống phi pháp.
Khi đàn bò lội sông,
đầu đàn đi đúng hướng,
cả đàn đều đúng hướng,
vì hướng dẫn đúng đường,
Cũng vậy trong loài người,
vị được xem tối thắng,
nếu sở hành đúng pháp,
còn nói gì người khác,
cả nước được an vui,
nếu vua sống đúng pháp.

Văn Hóa Phật Giáo – Số 43

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Chuyên mục

%d bloggers like this: